Anja Utler / kommen sehen. Lobgesang // se. komme. lovsang / gjendiktet av Arild Vange

Anja Utler, *1973 in Schwandorf, lebt nach Jahren in Wien, Regensburg und Prag derzeit in Leipzig. Ihre Poesie gibt es geschrieben, gesprochen und performt, sie bearbeitet etwa Fragen der Ökologie oder der Wissensweitergabe zwischen den Generationen. Anja Utler verfasst außerdem Essays, übersetzt (u.a. Anne Carson und Mila Haugová) und hat zur Lyriktheorie publiziert. Im September 2020 erschien ihr poetischer Monolog «kommen sehen. Lobgesang» in der Wiener Edition Korrespondenzen. Eine reflektierende Auseinandersetzung mit dem Verhältnis zwischen Poesie und Ökologie bietet u.a. der Essay «Hörerfragen. Zur Future, der Poesie, und dem, was ist» (in: Nach der Natur. Neue Rundschau. 2020:1). Anja Utler Gedichte wurden in mehr als 20 Sprachen übersetzt; die Autorin wurde für ihre Arbeit vielfach ausgezeichnet, zuletzt mit dem Ernst-Meister-Preis für Lyrik 2021.

Les mer «Anja Utler / kommen sehen. Lobgesang // se. komme. lovsang / gjendiktet av Arild Vange»

KRIGEN MOT LIVET / Jurij Andrukhovytsj // oversatt av Marina Hobbel

Photo: Valentyn Kuzan

Оригінал есею українською — нижче на цій сторінці.

Første gang jeg så Den røde skogen var for 12 år siden da guiden sendte kikkerten på rundgang i vår turistgruppe. Det var under et dagsbesøk på atomkraftstasjonen i Tsjornobyl og den 30-kilometer avsperrede sonen rundt det. Ifølge guiden regnes Den røde skogen som det mest radioaktivt forurensede stedet i hele sonen. Da ulykken ved stasjonen oppsto, var det værfaktorene (vindretning og nedbør) som hadde bestemt det slik. Skogsområdene startet på rundt en halv kilometers avstand fra stasjonen og var de første som ble truffet etter eksplosjonen og fikk maksimal radioaktiv eksponering. Rettere sagt, de første om man skulle se bort fra folk – de ansatte på kraftverket og brannmennene. Alle de som døde kort tid etter ulykken. Etter dem igjen døde en stor del av skogen nærmest stasjonen.

Les mer «KRIGEN MOT LIVET / Jurij Andrukhovytsj // oversatt av Marina Hobbel»

Tone Avenstroup / Nauru

«Historien om Nauru kunne vært oppdiktet, som en liknelse eller en fabel. Men dessverre er det ikke slik.» (Luc Folliet, Nauru, l’île dévastée. Comment la civilisation capitaliste a anéanti le pays le plus riche du monde, 2009).

Nauru, ei øy i Stillehavet, liten og rund. En øystat, litt over 20 kvadratkilometer, rett ved ekvator og datolinja. Nærmeste land er Kiribati, i nord ligger Marshalløyene. Nauru ligger i Mikronesia, som sammen med Polynesia og Melanesia utgjør Oseania. Verdensdelen består av rundt 7500 øyer hvorav 2100 er bebodde. På Nauru bor det nå 11500 mennesker.

Les mer «Tone Avenstroup / Nauru«

I KLINSJ MED OLIGARKIET / George Monbiot & Anders Dunker, del II

English version, see next page / Photo credit © Stuart Simpson/Penguin Random House.

Anders Dunker: Jordsmonnet er et hovedtema i boken din Regenesis, og du legger vekt på at vi har behandlet den for mye basert på fysikk og kjemi – vannholdighet, pH, nitrogen- og fosforinnhold – mens biologiske faktorer har blitt underkjent. Det finnes mye forskning om jordsmonn på jordbrukshøyskoler rundt om i verden, og en hel vitenskapsdisiplin, pedologien, er viet jordstudier. Like fullt påpeker du at det gjenstår mye viktig å lære: Hva er nytt i jordvitenskapen, og hva står på spill?

Les mer «I KLINSJ MED OLIGARKIET / George Monbiot & Anders Dunker, del II»

Victoria Guerrero Peirano / Tres poemas / Tre dikt

Norwegian translations by Signe Prøis. English translation by Anastatia Spicer and Honora Spicer.

Un mundo en ruinas

¿De qué podría escribir
En medio de campos de cultivo secos?

El lenguaje es una línea a pesar de otra
Palotes que hacía una y otra vez de niña
Una caligrafía aprendida a la fuerza

Les mer «Victoria Guerrero Peirano / Tres poemas / Tre dikt»

ALTERNATIVER TIL FULL KOLLAPS / George Monbiot & Anders Dunker, del I

English version, see next page / Photo credit: Guy Reece/ Riverside 

Den britiske skribenten George Monbiot har bakgrunn som biolog og er en prisbelønt forfatter, kritisk journalist og aktivist. Han har gitt ut en rekke bøker om globale problemer med fokus på rettferdighetsproblematikk, økologi, globalt samarbeid, næringslivets makt og kritikk av nyliberalismen som hegemonisk ideologi og politisk praksis. Han er fast skribent i dagsavisen The Guardian og har det siste tiåret befattet seg særlig med klimakrisen og miljøspørsmål. I 2019 innledet han et samarbeidsprosjekt med Greta Thunberg, og de to laget en film om naturlige klimaløsninger. Den siste boken hans er Regenesis – Feeding the World Without Devouring the Planet (2022).

Les mer «ALTERNATIVER TIL FULL KOLLAPS / George Monbiot & Anders Dunker, del I»

Sjangrene som tar klimakampen / Lene Christensen

Klima- og miljøkrisene tiltar i styrke for hver dag radikale politiske beslutninger uteblir. Kan litteratur bidra til en snuoperasjon? Frilansjournalist Lene Christensen stiller slike spørsmål og redegjør for de ulike litterære sjangrene som behandler naturomveltningene. Klimaaksjonen takker forfatteren, samt Bok & bibliotek for tillatelsen til å publisere. Du kan lese artikkelen fra denne lenken.

//

Foto av Monarksommerfuglen: Kilde IUCN.org

Arne Johan Vetlesen / “There is nothing now but kestrel”

In his Lectures on Ethics, Immanuel Kant tells us that “so far as animals are concerned, we have no direct duties. Animals are not self-conscious and are there merely as a means to an end. That end is man. We can ask, “Why do animals exist?” But to ask, “Why does man exist?” is a meaningless question”. 

Les mer «Arne Johan Vetlesen / “There is nothing now but kestrel”»

Uwe Kolbe / VIER GEDICHTE / gjendiktet av Asbjørn Stenmark

Der Kuckuck

Wo wohnt der große Vogel und auf welchem Baum,
gehüllt in seine Flügel, die im Traum sich breiten
und ihn entführen in die schönsten Zweisamkeiten,
obwohl ihn doch nur wärmt sein eigner alter Flaum?

Les mer «Uwe Kolbe / VIER GEDICHTE / gjendiktet av Asbjørn Stenmark»

Stefano Modeo / Mot rusten: Poesi og økologi hos Prisca Agustoni / Verso la ruggine: poesia e ecologia in Prisca Agustoni

/ Oversatt fra italiensk av Sindre Ekrheim.

Prisca Agustonis tunge er skarp, tørr og lapidarisk. Ofte er versa laga av eitt enkelt ord, teiknsetjinga er minimal, rytmen rask. I Verso la ruggine (Mot rusten) er det elva som fremjar, svelg, overveldar, sår splintar – og kraftige bilete vekslar heile tida.

Les mer «Stefano Modeo / Mot rusten: Poesi og økologi hos Prisca Agustoni / Verso la ruggine: poesia e ecologia in Prisca Agustoni»

Lukta av svart / Ali Hayder

تتذكر حياتك التي ضاقت عليك                                                                                           

فتعيدُ زرَ القميص إلى مكانه

وأنت تعرف 

أن قلبك لم يعدْ في مكانِه 
والأم التي تشبثتَ بها طويلاً

لن تعودَ إلى مكانها ايضاً

لا شيء في مكانه

منذ أن غادرتَ البلادَ

وأقفلتَ بابَ البيتِ على رائحتك هناك

Les mer «Lukta av svart / Ali Hayder»

Kart over omkalfatringen / Dag O. Hessen & Anders Dunker

Biologiprofessor og klimaforsker Dag O. Hessen leder CBA Senter for biogeokjemi i Antropocen og har skrevet en lang rekke populærvitenskapelige bøker, blant annet Verden på Vippepunktet – Hvor ille kan det bli, som vant Brageprisen i 2020 og LIV – Historien om universets mest spektakulære oppfinnelse, samt den internasjonale utgivelsen The Many Lives of Carbon.

Les mer «Kart over omkalfatringen / Dag O. Hessen & Anders Dunker»

Anna Yutchenko / white flowers / poems in Ukrainian and English

*

будинки речі люди

назви та імена

все опадає з абрикосовим цвітом

зникає у мовчанні землі

а за що тут втриматись

голос бога тихший

то за травинку то за голку

Les mer «Anna Yutchenko / white flowers / poems in Ukrainian and English»

SI DET ØMT OG SKARPT / Editorial essay

Når status skal gjøres opp for norsk politisk konsensus under klimaomveltningene kan de s.k. Arendal-debattene bli stående som et historisk eksempel på hvor lett våre politiske ledere unngikk å sette dagsorden for en livsødeleggende naturkrise. Fortapte i konkurrerende tiltak for å løse strømkrisen og sikre verdensfreden – intet mindre – står enda en gang politikere fram som medialydige skuespillere. Haster det med en parlamentarisk nødreform som beskytter våre politiske partier mot seg selv, f.eks. med et 2. kammer bestående av miljø- og klimaforskere og sivilsamfunnets organisasjoner, med den ene hensikt å kontrollere at alle vedtakene i Stortinget er underordnet Grunnlovens $112, miljøparagrafen?

Longread 9-10 days

Omtrent på samme tidspunkt kunne en lederartikkel i Washington Post bekrefte at de siste fire tiårene har oppvarmingen av Arktis gått fire ganger raskere enn i resten av verden. / Syndeflod kunne være en historisk korrekt betegnelse, om vi blikker tilbake til Gilgamesj, Manu og Noahs ark.  «Søvngjengeriet mot katastrofe», var de rammende ordene til FNs generalsekretær. Lederartikkelen fra WP er viktig fordi den liner opp flere gjensidig bekreftende forskningsrapporter om skrekken som venter oss, alt mens debattene raste om en symbolsk hvalross, strømpriser, fotball og ferietenkning, året rundt.

Les mer «SI DET ØMT OG SKARPT / Editorial essay»

Anna Kim / Amarâq / gjendiktet av Freddy Fjellheim

Amarâq liegt am Ende der Welt, es ist ein Ortschlucker: ein Ort, der einen ebenso verschluckt wie den Ort, an dem man sich befindet; der vorgibt, weniger ein Ort zu sein als vielmehr ein Eingang zu einem Ort, den man nicht wieder verlassen kann, sobald man ihn betreten hat, denn der Eingang ist kein Ausgang. 

Les mer «Anna Kim / Amarâq / gjendiktet av Freddy Fjellheim»

Blogg på WordPress.com.

opp ↑